به گزارش پایگاه خبری تحلیلی عصر کار به نقل از پایگاه خبری ایرنا کاریز در گذر هزاره‌ها و سده‌ها در مناطق مختلف استان فارس به عنوان مدیریت درست و هوشیارانه آب، یکی از درخشان‌ترین و پایدارترین روش‌های تامین آب محسوب می‌شد.کاریزها همواره از ستون‌های اصلی بقا در ایران باستان بود؛ این سازه‌ها نه تنها کشاورزی را رونق می‌بخشیدند، بلکه با مدیریت دقیق منابع، از بروز و گسترش بیابان جلوگیری می‌کردند.از سده‌ها و دهه‌ها پیش تا همین چند سال اخیر، مدیریت هوشمندانه این قنات‌ها، عاملی اصلی در حفظ توازن اکولوژیک و اقتصادی استان فارس بوده است.با این حال، این میراث باستانی امروز با تهدیداتی بی‌سابقه روبروست؛ تغییرات اقلیمی، کاهش محسوس میزان بارش‌ها و تداوم خشکسالی‌های پیاپی، در کنار برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، توازن این سیستم را به مخاطره انداخته است.افت سطح آبخوان‌ها و پدیده فرونشست زمین، نه تنها کارایی کاریزها را کاهش داده، بلکه بقای این سازه‌های تاریخی را نیز با چالشی جدی مواجه ساخته است.
دست خالی میراث فرهنگی فارس در حوزه قنات
صادق زارع معاون میراث فرهنگی اداره کل گردشگری استان فارس به خبرنگار ایرنا گفت که هم‌اکنون پرونده ۱۰ مورد کاریز در استان در دست اقدام است. از زارع درباره اینکه آیا کاریزی داریم که ثبت آثار جهانی شده باشد، پرسیدیم که به گفته وی از فهرست ۱۱ کاریز ثبت‌شده جهانی، نامی از استان فارس در میان آنها دیده نمی‌شود.
روایت‌های انسانی از کاریز در استان فارس
در روستاهای استان فارس، صدای آب دیگر آن صدای همیشگی نیست؛ کشاورزی که سال‌ها بر آب قنات اجدادی‌اش تکیه کرده بود، امروز با قناتی روبه‌روست که یا خشک شده، یا کم‌آب، یا در آستانه ریزش است.او می‌گوید: قنات فقط یک کانال آب برای ما نبود؛ سرمایه چند نسل گذشته ما بود و وقتی خشک می‌شود، انگار ریشه ما خشکیده است.یک کشاورز سالخورده هم در مناطق جنوبی فارس معتقد است: یکی از مهم‌ترین و پایدارترین سرچشمه‌های برآوردن آب از همان زمان‌های قدیم در استان فارس، تا همین چهل پنجاه سال گذشته، کاریزها بوده‌اند.او کاریز و قنات را به مثابه رگ‌های حیاتی در دل روستا می‌دانست و می‌گوید: ما با صدای آب قنات زندگی کرده‌ایم و مایه امید ما برای سبز نگه داشتن مزرعه و زمین‌هایمان بود و اینک وقتی می‌بینیم خبری از آن قنات‌ها نیست و با تلی از خاک پوشیده شده‌اند و از طرفی شاهد کاهش منابع آبی و بارندگی در منطقه هستیم، زندگی و کشاورزی برای ما دشوار شده است.
این روایت، تنها یک خاطره محلی نیست بلکه آمارهای رسمی نشان می‌دهد که در سه دهه اخیر، میانگین بارش استان از حدود ۲۶۰ میلی‌متر به ۱۵۰ میلی‌متر کاهش یافته است.این کاهش، در حالی رخ داده که برداشت از منابع آب زیرزمینی، حفر چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق، و رسوب‌گذاری و فرسودگی مسیر قنوات، فشار مضاعفی بر سفره‌های آب وارد کرده است.آنها می‌گویند که قنات، نماد همبستگی، مدیریت جمعی و دانش بومی از گذشته‌های دور در ایران بوده است و وقتی قنات می‌میرد، بخشی از هویت روستایی نیز از بین می‌رود؛ مهاجرت اجباری، افزایش فقر، فروپاشی بافت اجتماعی و از دست رفتن امنیت غذایی، از پیامدهای مستقیم این بحران است.قنات، سازه‌ای تاریخی برای دسترسی پایدار به آب زیرزمینی است که قرن‌ها در فلات ایران کارکرد داشته است، اما این سازه‌ها امروز در برابر ترکیبی از عوامل انسانی و اقلیمی آسیب‌پذیر شده‌اند.بر اساس گزارش‌های موجود، افت سطح آبخوان‌ها، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، و حفر چاه‌های عمیق، مهم‌ترین عوامل کاهش عملکرد قنوات عنوان شده است.نتیجه این وضعیت، آن است که بیش از ۸۰ درصد دشت‌های استان دارای بیلان منفی منابع آب زیرزمینی هستند و پدیده فرونشست در بیش از ۶۰ دشت مشاهده شده است.بررسی‌ها نشان می‌دهد که استان فارس با دارا بودن حدود پنج هزار و ۵۰۰ رشته قنات تاریخی، یکی از غنی‌ترین مناطق از نظر این زیرساخت‌های سنتی است.از این میان، حدود ۲ هزار و ۴۸۰ رشته قنات فعال با طول مجموع ۲ هزار کیلومتر در سامانه اطلاعات مکانی ثبت شده‌اند که نشان‌دهنده وسعت عظیم و اهمیت استراتژیک این شبکه در سطح استان است.
بحران تنها به کمبود باران محدود نمی‌شود بلکه حفر بی‌رویه چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق، باعث افت شدید سطح آبخوان‌ها شده است؛ آمارها تکان‌دهنده هستند و بیش از ۸۰ درصد دشت‌های استان با بیلان منفی منابع آب روبرو هستند و در بیش از ۶۰ دشت، پدیده فرونشست زمین مشاهده شده که تهدیدی جدی برای زیرساخت‌ها و خودِ ساختار قنات‌هاست. اهمیت و ضرورت کاریزها در دشت‌های پهناور فارس فراتر از یک میراث تاریخی است؛ آنها موتور محرک اقتصاد و بهترین راهکار در پایداری منابع آبی است. سالانه حدود ۷۲۲ میلیون مترمکعب آب از طریق این قنات‌ها تامین می‌شود که تغذیه و پایداری حدود ۴۱ هزار هکتار از اراضی زراعی و باغی استان را بر عهده دارد و این یعنی امنیت غذایی و معیشت هزاران خانواده در گرو سلامت این قنات‌هاست. سازمان جهاد کشاورزی استان فارس در سال‌های گذشته اقدامات خوبی را برای احیا، مرمت، لایروبی و بازسازی قنوات انجام داده است. بر اساس گزارش موجود، تاکنون ۹۵۰ پروژه احیای قنوات اجرا شده است. اما این تلاش‌ها با محدودیت جدی منابع مالی روبه‌روست. برآوردها نشان می‌دهد هزینه احیای کامل هر قنات، بسته به شرایط فنی، به طور متوسط حدود ۱۵ تا ۵۰ میلیارد ریال است و برای احیای ۵۰۰ قنات اولویت‌دار استان، حدود ۶ تا هشت هزار میلیارد ریال اعتبار برآورد شده است. همچنین مجموع اعتبار مورد نیاز برای برنامه احیا و مرمت ۱۰۵۰ رشته قنات به طول ۷۵ کیلومتر، طبق جدول برنامه هفتم توسعه کشور، حدود ۳۷ هزار و ۲۳۰ میلیارد ریال پیش‌بینی شده است. این ارقام نشان می‌دهد که احیای قنوات، نه یک پروژه مقطعی، بلکه یک تعهد بلندمدت و پرهزینه است و در شرایطی که تورم و محدودیت بودجه، فشار مضاعفی بر بخش کشاورزی وارد می‌کند، تامین این اعتبارات نیازمند اولویت‌بندی دقیق و شفاف است. از نظر پراکندگی، شهرستان‌های شمال استان شامل خرم‌بید، بوانات، آباده، سرچهان و اقلید از مناطق دارای ظرفیت بالای قنوات در استان هستند. با توجه به محدودیت منابع مالی، اولویت احیای قنوات بر اساس شاخص‌هایی مانند میزان آبدهی، نیاز آبی منطقه، سطح اراضی تحت پوشش، تعداد بهره‌برداران، خطر ریزش و وضعیت فنی قنات تعیین می‌شود.
امید در میان بحران
تجربه پروژه‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که مرمت اصولی می‌تواند آبدهی قنوات را به طور متوسط حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش دهد و این عدد، هرچند کوچک به نظر می‌رسد، برای خانواده‌هایی که به همان قنات وابسته‌اند، تفاوت میان ماندن و رفتن است. یکی از بهره‌برداران در شهرستان اقلید می‌گوید: بعد از لایروبی و مرمت، آب قنات ما برگشت؛ هنوز کم است، اما همین مقدار باعث شد باغمان را حفظ کنیم و بچه‌ها ناچار به مهاجرت نشوند با این حال، وضعیت قنوات از نظر فعال، کم‌آب یا خشک بودن متفاوت است و برنامه‌ریزی برای احیای آنها باید بر اساس آخرین اطلاعات فنی و میزان آبدهی انجام شود. در خصوص اعتبار مورد نیاز نیز به دلیل تفاوت شرایط فنی قنوات، نمی‌توان یک رقم ثابت برای همه آنها اعلام کرد؛ هزینه احیا به عواملی مانند عمق و وضعیت مادرچاه، طول کوره، تعداد میله‌چاه‌ها، میزان ریزش و حجم عملیات مورد نیاز بستگی دارد.
ضرورت احیای رگ‌های آبی
در عصری که چاه‌های عمیق و پمپاژهای مکانیکی، تیشه به ریشه سفره‌های زیرزمینی زده‌اند، قنات با تکیه بر «شیب طبیعی زمین»، آب را به سطح می‌آورد و از این منظر، به راهکاری نوین برای مدیریت بحران انرژی و آب بدل شده است. احیای قنوات، نیازمند تعهد بلندمدت، تامین اعتبار پایدار، اولویت‌بندی شفاف و مشارکت واقعی بهره‌برداران است، اما فراتر از آن، نیازمند بازنگری در روابط قدرت و نابرابری‌های ساختاری است که آب را به کالایی نابرابر تبدیل کرده است و بدون این بازنگری، حتی مرمت اصولی قنوات نیز نمی‌تواند از فروپاشی تدریجی زندگی روستایی در استان فارس جلوگیری کند.
فراتر از یک مرمت عمرانی
حفاظت از قنات به معنای صیانت از یک نظام جامع سکونت، معیشت و میراث فرهنگی است و در شرایطی که تغییرات اقلیمی، آینده کشاورزی استان را تهدید می‌کند، احیای قنوات، ترکیبی هوشمندانه از تکنولوژی‌های نوین و حکمت کهن است. این اقدام، مسیری برای بازگرداندن تعادل به اکوسیستم آبی فارس محسوب می‌شود، جایی که مدیریت مشارکتی بهره‌برداران در کنار دانش مهندسی، می‌تواند بار دیگر «حیات» را به کشتزارهای تشنه بازگرداند. در حالی که خشکسالی و افت سطح آبخوان‌ها، کشاورزی استان فارس را با چالشی جدی مواجه کرده، نگاه کارشناسان بیش از پیش به سمت «قنات»، میراث مهندسی کهن ایرانی معطوف شده است. داده‌های آماری نشان می‌دهد ۵۵۰۰ رشته قنات در فارس شناسایی شده که احیای بخش فعال آن، نه تنها یک راهکار سنتی برای تامین آب، بلکه ضرورتی استراتژیک برای حفظ امنیت غذایی و معیشت روستایی در پهنه کم‌آب جنوب کشور است.
احیای قنات‌ها راهبردی اساسی برای نجات اراضی کشاورزی از خشکسالی
سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی هم در سفر اخیر خود به استان فارس، یکی از اولویت‌ها و برنامه‌های راهبردی این معاونت را احیای قنات‌ها به عنوان یک منبع اصلی و پایدار آبی برای مقابله با خشکسالی و بحران کم‌آبی در کشور دانست.جعفر گوهرگانی تصریح کرد: با توجه به بروز بحران خشکسالی و محدودیت‌های روزافزون منابع آبی، وزارت جهاد کشاورزی با تمرکز بر بازسازی زیرساخت‌های سنتی، راهبرد جدیدی را برای احیای اراضی پایاب از طریق نوسازی قنوات کشور در دستور کار قرار داده است. سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی اظهار کرد: قنات‌ها تنها یک میراث تاریخی نیستند، بلکه سرمایه‌ای زنده و بدون مصرف انرژی برای تامین نیاز کشاورزی محسوب می‌شوند. وی خاطرنشان کرد که در شرایط فعلی، مدیریت هوشمندانه این منابع نیازمند یک «نقشه راه داده‌محور» است. گوهرگانی عنوان کرد: اولویت نخست این وزارتخانه، تکمیل جامع بانک اطلاعاتی قنوات کشور از طریق ثبت دقیق مشخصات فنی و مختصات مکانی است. وی تاکید کرد: شناخت دقیق ظرفیت اراضی پایاب و نوع محصولات قابل کشت در مجاورت هر قنات، مبنای اصلی برای اولویت‌بندی اعتبارات و هدایت سرمایه‌گذاری‌های دولتی خواهد بود. سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی تاکید کرد: تکمیل بانک اطلاعاتی قنات‌ها و ثبت دقیق مختصات، اولین قدم برای برنامه‌ریزی هدفمند در این راستا است. گوهرگانی یادآور شد: دولت قصد دارد با استفاده از تکنولوژی‌های نوین، همچون بتن‌ریزی پارچه‌ای برای بهسازی کانال‌ها و بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر (خورشیدی) در تجهیزات آبیاری، هزینه‌های تولید را کاهش دهد.
وی گفت: هدف نهایی این برنامه‌ریزی، جلوگیری از خروج اراضی از چرخه تولید و تضمین معیشت کشاورزان در برابر چالش‌های اقلیمی است.
کاریز، قنات یا کهریز چیست؟
کاریز، قنات یا کهریز، مجرای تونل‌شکلی است که در زیر زمین کنده شده تا آب در آن جریان یابد و این مجرا در عمق زمین و برای ارتباط دادن رشته چاه‌هایی که از «مادرچاه» سرچشمه می‌گیرد، حفر می‌شود و به منظور هدایت آب و مدیریت آب برای کشاورزی به کار گرفته می‌شود. قنات‌ها ممکن است تا رسیدن به سطح زمین هزارها متر طول داشته باشند و سرانجام آب این کاریزها به روی سطح زمین می‌آید که به این محل «دهانه کاریز، سر قنات، یا مظهر» می‌گویند. ایرانی‌ها را مخترع قنات می‌دانند، مخترع شیوه‌ای که بهترین راه برای جمع‌آوری آب‌های زیرزمینی است.
احیای ۹۵۰ رشته قنات در فارس
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی فارس هم در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: کاریز یا قنات به عنوان یکی از قدیمی‌ترین و سازگارترین شیوه‌های تامین آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک، همچنان نقش مهمی در کشاورزی استان فارس دارند؛ کاهش بارندگی، تداوم خشکسالی و افت سطح آبخوان‌ها در سال‌های اخیر موجب کاهش آبدهی بخشی از قنوات استان شده و ضرورت احیا و مرمت این سازه‌های ارزشمند را بیش از گذشته نمایان کرده است.
ذبیح‌الله سیروسی، احیای قنات‌های استان و ایجاد بانک اطلاعاتی دقیق در این راستا را یکی از اولویت‌های اساسی این سازمان و دستورالعمل اجرایی از سوی معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی دانست و گفت: تاکنون ۹۵۰ پروژه احیای قنات در شهرستان‌های مختلف اجرایی شده است.
وی تصریح کرد: بر اساس مطالعات و بررسی‌های انجام‌شده در سطح ۳۷ شهرستان استان فارس، حدود پنج هزار و ۵۰۰ رشته قنات در استان شناسایی شده است.
وی بیان کرد: همچنین از این تعداد، حدود ۲ هزار و ۴۸۰ رشته قنات به طول بیش از ۲ هزار کیلومتر در استان فعال است و در سامانه اطلاعات مکانی قنوات نیز ثبت شده‌اند.
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی فارس یادآور شد: قنوات استان سالانه حدود ۷۲۲ میلیون مترمکعب آب تامین می‌کنند و این منابع در پایداری تولید و آبیاری حدود ۴۱ هزار هکتار از اراضی زراعی و باغی استان نقش دارند.
سیروسی گفت: قنات‌های استان در مناطق مختلف، آبدهی متفاوتی از یک تا بیش از ۱۰۰ لیتر بر ثانیه دارند و بخشی از آنها به دلیل خشکسالی، افت سطح آب زیرزمینی، ریزش مسیر، رسوب‌گذاری و فرسودگی، با کاهش آبدهی یا توقف بهره‌برداری مواجه شده‌اند.
وی افزود: در طول سه دهه گذشته میانگین بارش استان و بر اساس گزارش‌های دریافتی از حدود ۲۶۰ میلی‌متر به ۱۵۰ میلی‌متر به طور میانگین کاهش یافته است.
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی فارس یادآور شد: افت سطح آبخوان‌ها، برداشت از منابع آب زیرزمینی، حفر چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق، ریزش و فرسودگی مسیر قنات‌ها و رسوب‌گذاری از مهم‌ترین عوامل کاهش عملکرد آنها عنوان شده است.
سیروسی یادآور شد: بیش از ۸۰ درصد دشت‌های استان دارای بیلان منفی منابع آب زیرزمینی هستند و پدیده فرونشست نیز در بیش از ۱۰۰ دشت مشاهده و گزارش شده است.
وی گفت: البته سازمان جهاد کشاورزی استان فارس طی سال‌های گذشته اقدامات و تمهیدات لازم برای احیا، مرمت، لایروبی و بازسازی قنات‌ها انجام داده است و تاکنون ۹۵۰ پروژه احیای قنوات اجرا شده است.
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی فارس عنوان کرد: برای اجرا و احیا و مرمت قنات‌ها در سطح استان و بر اساس برآوردهای انجام‌شده، هزینه احیای کامل هر قنات، با توجه به شرایط فنی، به طور متوسط حدود ۱۵ تا ۵۰ میلیارد ریال است و برای احیای ۵۰۰ قنات اولویت‌دار استان حدود هشت هزار میلیارد ریال اعتبار برآورد شده است.
۳۸ هزار میلیارد ریال برای احیای ۱۰۵۰ رشته قنات
سیروسی افزود: همچنین مجموع اعتبار مورد نیاز برای احیا و مرمت ۱۰۵۰ رشته قنات به طول ۷۵ کیلومتر و بر اساس برنامه هفتم توسعه کشور، حدود ۳۸ هزار میلیارد ریال پیش‌بینی شده است.
وی ادامه داد: از نظر پراکندگی، شهرستان‌های شمال استان شامل خرم‌بید، بوانات، آباده، سرچهان و اقلید از مناطق دارای ظرفیت بالای قنوات در استان هستند.
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی فارس گفت: با توجه به محدودیت منابع مالی، اولویت احیای قنوات بر اساس شاخص‌هایی مانند میزان آبدهی، نیاز آبی منطقه، سطح اراضی تحت پوشش، تعداد بهره‌برداران، خطر ریزش و وضعیت فنی قنات تعیین می‌شود.
سیروسی افزود: البته وضعیت قنات‌ها از نظر فعال، کم‌آب یا خشک بودن متفاوت است و برنامه‌ریزی برای احیای آنها باید بر اساس آخرین اطلاعات فنی و میزان آبدهی انجام شود؛ تجربه پروژه‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که مرمت اصولی می‌تواند آبدهی قنوات را به طور متوسط حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش دهد.
وی یادآور شد: احیای قنوات در شرایط خشکسالی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا قنات با استفاده از شیب طبیعی زمین، آب زیرزمینی را بدون نیاز به پمپاژ مکانیکی به سطح منتقل می‌کند و می‌تواند در کاهش مصرف انرژی، استمرار تولید کشاورزی و تثبیت اشتغال روستایی نقش داشته باشد.
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی فارس گفت: در استان فارس این میراث آبی همچنان می‌تواند در کنار فناوری‌های نوین، نقش موثری در تامین آب کشاورزی داشته باشد و می‌توان با استفاده از دانش فنی روز، مطالعات هیدروژئولوژیک، مصالح و روش‌های مناسب مرمت، مدیریت مشارکتی بهره‌برداران و همچنین بهبود شیوه انتقال و مصرف آب، ظرفیت قنوات موجود را حفظ و تقویت کرد.
سیروسی افزود: احیای قنوات در شرایط خشکسالی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا قنات با استفاده از شیب طبیعی زمین، آب زیرزمینی را بدون نیاز به پمپاژ مکانیکی به سطح منتقل می‌کند و می‌تواند در کاهش مصرف انرژی، استمرار تولید کشاورزی و تثبیت اشتغال روستایی نقش داشته باشد.
وی ادامه داد: بر اساس برنامه تدوین‌شده، احیای قنوات می‌تواند بخشی از آبدهی ازدست‌رفته را بازگرداند و به کاهش وابستگی به چاه‌ها و پایداری تامین آب در مناطق روستایی کمک کند، البته احیای قنوات باید همزمان با حفاظت از آبخوان، مدیریت برداشت از چاه‌ها و اجرای طرح‌های تغذیه و تقویت منابع آب زیرزمینی دنبال شود.
به گفته مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی فارس، در شرایط خشکسالی، احیای قنات اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا قنات با استفاده از شیب طبیعی زمین و بدون نیاز به پمپاژ، آب زیرزمینی را به سطح منتقل می‌کند و از این نظر می‌تواند به کاهش هزینه انرژی و پایداری تامین آب در برخی مناطق کمک کند.
سیروسی افزود: البته مرمت قنات به تنهایی کافی نیست و باید همزمان حفاظت از آبخوان، کنترل برداشت از چاه‌ها، تغذیه منابع زیرزمینی و افزایش بهره‌وری مصرف آب نیز مورد توجه قرار گیرد.
هدف‌گذاری جهاد کشاورزی لارستان برای احیای ۱۶ قنات
رئیس جهاد کشاورزی لارستان هم در گفت‌وگو با ایرنا با اشاره به اهمیت راهبردی قنات‌ها در این منطقه، از شناسایی ۱۶ رشته قنات در این شهرستان خبر داد و بر ضرورت احیای آنها برای دستیابی به توسعه پایدار تاکید کرد.
محمدجواد مظفری با تشریح وضعیت این سازه‌های تاریخی اظهار کرد: از مجموع ۱۶ رشته قنات شناسایی‌شده در شهرستان لارستان، تعداد ۲ رشته غیرفعال بوده و ۱۴ رشته دیگر به طول ۴۵ کیلومتر به‌صورت نیمه‌فعال هستند که بر اساس مطالعات و بررسی‌های فنی صورت‌گرفته، قابلیت احیا و بازسازی کامل دارند.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در راستای حفظ این میراث کشاورزی، افزود: طی سال‌های اخیر، عملیات احیا و مرمت ۱۲ کیلومتر از مسیر این قنات‌ها با اعتباری افزون بر ۶۰ میلیارد ریال از محل اعتبارات ملی و استانی و با مشارکت فعال بهره‌برداران با موفقیت اجرا و به پایان رسیده است.
رئیس جهاد کشاورزی لارستان در خصوص چشم‌انداز آینده این طرح‌ها تصریح کرد: پیش‌بینی می‌شود در صورت تکمیل عملیات احیا در تمامی این رشته قنات‌ها که در بخش‌های مختلف شهرستان واقع شده‌اند، میزان آب استحصالی به ۳۵۰ لیتر در ثانیه افزایش یابد.
مظفری افزود: این حجم از آب، ظرفیت بی‌نظیری ایجاد می‌کند که با بهره‌برداری از آن می‌توان افزون بر ۵۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی شهرستان را مجددا زیر کشت برده و گام مهمی در جهت تولید و توسعه پایدار کشاورزی در این مناطق برداشت.
وی یادآور شد: البته تحقق کامل این هدف، مستلزم تامین اعتباری معادل ۷۰۰ میلیارد ریال است که امیدواریم با تخصیص بودجه از محل طرح‌های ملی و همچنین مشارکت مستمر بهره‌برداران، شاهد به ثمر نشستن این پروژه‌های حیاتی باشیم. رئیس جهاد کشاورزی لارستان گفت: در سال‌های کم‌بارش و خشکسالی، شهرستان کشاورزان لارستان به دلیل شرایط خاص جغرافیایی این منطقه روزهای سختی را سپری می‌کنند. مظفری افزود: در سال ۱۴۰۰ که شهرستان لارستان با کم‌آبی و خشکسالی مواجه شد، میزان برداشت و تولید محصولات زراعی و باغی در این شهرستان را به نصف کاهش داد.
شهرستان لارستان دارای ۵۵ هزار هکتار اراضی کشاورزی است که از این میزان ۳۲ هزار هکتار دیم و ۲۳ هزار هکتار نیز آبی است. مظفری معتقد است که در شرایطی که تغییرات اقلیمی، تبخیر سطحی را به شدت افزایش داده، قنات به دلیل ماهیت زیرزمینی خود، کمترین هدررفت آب را دارد.
وی گفت: احیای قنات‌ها در مناطق خشک، راهکاری استراتژیک برای مقابله با خشکسالی است؛ این سازه‌ها، بر خلاف مخازن سدها که در معرض تابش مستقیم خورشید و تبخیر شدید هستند، آب را در بستری امن و خنک نگهداری می‌کنند و این ویژگی، قنات را به یک ابزار حیاتی برای سازگاری با اقلیم خشک ایران تبدیل کرده است. قنات، سازه‌ای تاریخی برای دسترسی پایدار به آب زیرزمینی است که قرن‌ها در ایران باستان کارکرد داشته است.
/پایان متن/
Sunday, 4 October , 2026