سرویس اقتصادی عصر کار؛ سعید زحمتکشان: مسئله فقط یک روز یا یک فصل نیست. در ماههای مختلف سال، دستگاههای اجرایی فارس به دلایل مختلف از جمله مدیریت مصرف انرژی، گرما یا سرما با کاهش ساعت کار، دورکاری یا تعطیلی فوقالعاده مواجه شدهاند. در کنار آن، واحدهای تولیدی نیز در مقاطعی با محدودیت برق و انرژی روبهرو بودهاند.
اصل اتخاذ چنین تصمیماتی ممکن است در شرایط خاص و برای حفظ پایداری شبکه یا مدیریت شرایط جوی ضروری باشد؛ اما اثر اقتصادی این تصمیمات نیز باید محاسبه شود.
تعطیلات رسمی قابل پیشبینی است؛ تعطیلی فوقالعاده نه و تفاوت مهم اینجاست.
تعطیلات رسمی از قبل مشخص است؛ اما وقتی در میانه هفته ساعت اداره کاهش پیدا میکند یا فعالیت یک دستگاه به شکل دورکاری درمیآید، برنامهریزی کسبوکار دشوارتر میشود.
یک پرونده ممکن است منتظر بازدید، امضاء یا استعلام باشد.
یک واحد تولیدی ممکن است منتظر برق باشد.
یک بنگاه ممکن است تعهد تحویل کالا یا پرداخت داشته باشد.
و در همین حال، بسیاری از هزینهها و تعهدات او همچنان پابرجاست.
سؤال اصلی همین است:
وقتی یک روز یا چند ساعت خارج از برنامه عادی از دسترس کسبوکار خارج میشود، آیا همان زمان به مهلت او برمیگردد؟
برق میرود؛ هزینهها نه
قطع یا محدودیت برق میتواند برنامه تولید را به هم بزند، شیفت کاری را تغییر دهد و تحویل سفارش را عقب بیندازد.
اما حقوق، بیمه، اجاره، اقساط، هزینه تأمین مالی و بسیاری از هزینههای ثابت بنگاه با خاموشی متوقف نمیشوند.
کارگر هم مسئول ناترازی انرژی نیست و نمیتوان هزینه این وضعیت را از حقوق او کم کرد.
پس سؤال تولیدکننده روشن است:
سهم دستگاههای تصمیمگیر در هزینه توقف یا اختلال تولید چیست؟
مجوز و استعلام چه میشود؟
فرض کنید یک فعال اقتصادی برای تکمیل یک مجوز، استعلام، تأییدیه یا پرونده اداری مهلت مشخصی داشته باشد و در همان بازه، اداره با کاهش ساعت، دورکاری یا تعطیلی فوقالعاده مواجه شود.
اگر فرآیند نیازمند بازدید، جلسه، امضاء یا مراجعه حضوری باشد، آیا زمان از دسترفته به مهلت متقاضی اضافه میشود؟
برای همه فرآیندهای اداری یک قاعده عمومی و یکسان وجود ندارد که بتوان گفت هر تعطیلی فوقالعاده بهصورت خودکار همه مهلتها را تمدید میکند.
بنابراین این موضوع باید صریح و از قبل اعلام شود.
هر تصمیم برای تعطیلی، دورکاری یا کاهش ساعت ادارات بهتر است همزمان پاسخ دهد:
تکلیف مهلتهای مردم و کسبوکارها چیست؟
بانک، مالیات و بیمه؛ ساعت آنها هم متوقف میشود؟
یک واحد اقتصادی ممکن است در بخشی از ماه نتواند با ظرفیت عادی فعالیت کند، اما تعهدات بانکی، مالیاتی و بیمهای او لزوماً به همان میزان کاهش پیدا نمیکند.
برای برخی شرایط، امکان امهال یا حمایت قانونی وجود دارد؛ اما این حمایتها معمولاً خودکار نیستند و نیاز به درخواست و طی فرآیند دارند.
بنابراین سؤال مهمتر این است:
چند واحد تولیدی فارس واقعاً از حمایتهای بانکی، مالیاتی یا بیمهای مرتبط با محدودیت انرژی استفاده کردهاند؟
اگر حمایت وجود دارد اما مسیر استفاده از آن دشوار یا ناشناخته است، باید این مسیر برای کسبوکار شفاف شود.
مسئله فقط تعطیلی اداره نیست؛ اثر تجمعی آن مهم است.
یک روز کاهش ساعت، شاید بهتنهایی اثر بزرگی نداشته باشد.
اما اگر در طول سال تعطیلات رسمی، تعطیلیهای فوقالعاده، دورکاری، کاهش ساعات اداری و محدودیت انرژی کنار هم قرار گیرند، اثر آنها بر زمان مفید فعالیت اقتصادی قابل توجه میشود.
به همین دلیل، پیش از هر قضاوت باید یک عدد ساده منتشر شود:
در یک سال گذشته، چند ساعت و چند روز از زمان عادی فعالیت دستگاههای اجرایی فارس خارج از تعطیلات رسمی کاهش یافته است؟
و همزمان:
واحدهای تولیدی استان چند ساعت با محدودیت انرژی مواجه بودهاند؟
بدون این آمار، صحبت درباره خسارت اقتصادی دقیق نخواهد بود.
مطالبه عصر کار از استاندار فارس
عصر کار از حسینعلی امیری، استاندار فارس، میخواهد اثر اقتصادی تعطیلیهای فوقالعاده و محدودیت انرژی بر کسبوکارهای استان را بهصورت بیندستگاهی بررسی کند.
خروجی این بررسی باید روشن و قابل استفاده باشد:
* تعداد روزها و ساعات کاهش فعالیت ادارات خارج از تعطیلات رسمی اعلام شود.
* دستگاههای صادرکننده مجوز مشخص کنند این تعطیلیها چه اثری بر مهلت متقاضیان دارد.
* بانکها، امور مالیاتی و تأمین اجتماعی مسیر حمایت از واحدهای آسیبدیده را شفاف کنند.
* شرکتهای برق میزان محدودیت صنایع و سازوکارهای قانونی جبران یا تعدیل را اعلام کنند.
* برای تصمیمات آینده یک قاعده واحد تعیین شود تا همزمان با هر تعطیلی یا کاهش ساعت، تکلیف مهلتها و تعهدات کسبوکارها نیز مشخص شود.
سؤال نهایی
تعطیلات رسمی از قبل در تقویم است و فعال اقتصادی برای آن برنامه دارد.
اما تعطیلیهای ناشی از گرما، سرما، برق، گاز، دورکاری و کاهش ساعات اداری چطور؟
اگر یک روز کاری از تولیدکننده گرفته میشود، آیا یک روز هم به مهلتها و تعهدات او برمیگردد؟
بحث مخالفت با تصمیمات اضطراری نیست.
بحث این است که هزینه تصمیمات خارج از اختیار بخش خصوصی، نباید نامرئی بماند.
استانداری فارس میتواند این موضوع را شفاف کند؛ با عدد، زمانبندی و یک مسیر مشخص برای جبران یا تمدید.
حمایت از تولید فقط جلوگیری از تعطیلی کارخانه نیست؛ حمایت واقعی یعنی زمان و هزینه ازدسترفته تولیدکننده هم دیده شود.
/پایان متن/
Friday, 11 September , 2026