سرویس مدیریتشهری عصر کار؛ سیده محدثه دهقانی: ارائه تجربه شیراز در حوزه ساماندهی مشاغل شهری و هوشمندسازی سامانهها در تهران، اتفاقی مثبت و قابل توجه است؛ اما «عصر کار» در پی انتشار این خبر میپرسد: این موفقیت تا چه اندازه از سامانه و برنامهریزی عبور کرده و در کف خیابانهای شیراز قابل مشاهده است؟ وضعیت دستفروشان در محورهای پرتردد شهر از جمله معالیآباد چگونه است و چه آمار شفافی از افراد واقعاً ساماندهی شده وجود دارد؟
در چهارمین نشست تخصصی ساماندهی مشاغل شهری در تهران، سامانه جامع سازمان ساماندهی مشاغل شهری شیراز و همچنین سامانه «طرح نوین ساماندهی دستفروشان» بهعنوان بخشی از تجربیات شیراز در حوزه هوشمندسازی و تجمیع فرآیندهای مدیریتی ارائه و بررسی شد.
این اقدام میتواند گامی مهم در کاهش مراجعات حضوری، شفافیت اطلاعات و مدیریت یکپارچه مشاغل شهری باشد؛ اما پرسش «عصر کار» درباره نتیجه میدانی این اقدامات است.
چرا که تنها چند روز پیش از ارائه این تجربه در تهران، مسعود زارعی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز اعلام کرده بود ساماندهی مشاغل سیار شهری وارد مرحله هماهنگی اجرایی شده است و برای اجرای آن در ۱۱ منطقه شهری برنامهریزی میشود. وی همچنین پیشبینی کرده بود بخش عمده مشکلات دستفروشان و بارفروشان با اجرای مرحلهای طرح در بازهای حداکثر دوساله سامان یابد.
بنابراین یک سؤال روشن وجود دارد: وقتی طرح اصلی هنوز در مسیر اجراست، عنوان «تجربه موفق» دقیقاً به کدام بخش از ساماندهی اشاره دارد؛ طراحی و راهاندازی سامانه یا نتیجه عملی آن در سطح شهر؟
براساس اظهارات رسمی منتشرشده در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، نزدیک به سه هزار نفر در سامانه مربوط به دستفروشان ثبت شده بودند و مشاور طرح نیز بیش از ۱۶۰ نقطه را در سطح شیراز شناسایی کرده بود؛ بیش از ۵۰ نقطه از این تعداد نیز متعلق به شهرداری اعلام شد. در همان اظهارات بر ضرورت فازبندی و قابل ارزیابی بودن اجرای طرح تأکید شده بود.
از سوی دیگر، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری شیراز در ۳۱ مرداد از شناسایی ۵۲ نقطه برای ساماندهی بساطگستران خبر داده و گفته است در تعدادی از مناطق، آمادهسازی زیرساختهای استقرار افراد انجام شده یا در حال انجام است. وی همچنین تأیید کرده فعالیت دستفروشان و بارفروشان در برخی محورهای اصلی و پرتردد موجب ایجاد گرههای ترافیکی و اختلال در عبور و مرور شده است.
حتی در ۲۵ مرداد نیز رئیس سازمان ساماندهی مشاغل شهری شهرداری شیراز از همکاری با معاونت حملونقل برای بررسی و جانمایی محلهای ساماندهی دستفروشان براساس ظرفیت معابر، ایمنی، دسترسی شهروندان و آثار ترافیکی خبر داده بود؛ موضوعی که نشان میدهد بخش مهمی از فرآیند اجرایی همچنان در حال تکمیل است.
مطالبه عصر کار از شهرداری شیراز
«عصر کار» ضمن استقبال از هوشمندسازی و ایجاد سامانههای یکپارچه، از شهرداری شیراز و سازمان ساماندهی مشاغل شهری درخواست میکند خروجی عملی طرح را با عدد و آمار برای افکار عمومی منتشر کنند.
از نزدیک سه هزار فرد ثبتشده در سامانه، تاکنون چند نفر واقعاً ساماندهی و در مکان مشخص مستقر شدهاند؟
از محلهای پیشبینیشده، چند نقطه به بهرهبرداری کامل رسیده و چند نقطه همچنان در مرحله جانمایی یا آمادهسازی است؟
وضعیت محورهای پرترددی مانند معالیآباد چیست؟ آیا برای دستفروشان این محور برنامه مشخص، محل جایگزین و زمانبندی اجرایی تعیین شده است؟
در گزارشهای رسمی بررسیشده، آمار تفکیکی روشنی از وضعیت فعلی دستفروشان معالیآباد منتشر نشده است؛ در حالی که برای ارزیابی یک طرح شهری، شهروند باید بتواند بداند چه چیزی قبل از اجرای طرح وجود داشته و پس از اجرای آن چه تغییری ایجاد شده است.
هوشمندسازی زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهد که خروجی آن در کاهش سد معبر، نظم معابر، حفظ حقوق عابران و در عین حال ایجاد محل مناسب و پایدار برای فعالیت دستفروشان قابل اندازهگیری باشد.
«عصر کار» منتظر پاسخ شهرداری شیراز است: از تهران تا معالیآباد، نتیجه قابل اندازهگیری «ساماندهی موفق» دستفروشان چیست؟
/پایان متن/













Wednesday, 14 October , 2026