سرویس اجتماعی عصر کار؛ سعید زحمت‌کشان: بر اساس مطالبات مطرح‌شده از سوی خانواده‌ها، برای تأمین برخی هزینه‌های آموزشی از دانش‌آموزان و والدین درخواست پرداخت وجه می‌شود؛ موضوعی که اگر بدون توجه به شرایط اقتصادی خانواده‌ها، ضوابط قانونی و پیامدهای روانی آن دنبال شود، می‌تواند علاوه بر افزایش فشار مالی بر والدین، آثار نامطلوبی بر روحیه، اعتمادبه‌نفس و احساس تعلق دانش‌آموزان به محیط مدرسه بر جای بگذارد.
در چنین شرایطی، پرسش اساسی این است که آیا مسئولان آموزشی از پیامدهای احتمالی این رویه بر دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان آگاهی کافی دارند؟ آیا سازوکار روشنی برای تأمین هزینه‌های موردنیاز مدارس وجود دارد؟ و مهم‌تر از همه، کدام مرجع مسئول نظارت بر نحوه درخواست و دریافت وجوه در مدارس است؟
مدرسه نباید به محل نگرانی مالی دانش‌آموزان تبدیل شود
مدرسه صرفاً مکانی برای آموزش کتاب‌های درسی نیست؛ بلکه محیطی برای رشد شخصیت، تقویت اعتمادبه‌نفس، پرورش استعدادها و شکل‌گیری روابط اجتماعی سالم در میان دانش‌آموزان است. ازاین‌رو، هرگونه تصمیم مدیریتی در محیط آموزشی باید با در نظر گرفتن شرایط روحی، اجتماعی و اقتصادی دانش‌آموزان اتخاذ شود.
دانش‌آموزی که در خانواده‌ای با محدودیت مالی زندگی می‌کند، نباید به دلیل ناتوانی والدین در پرداخت هزینه‌های درخواستی مدرسه، احساس شرمندگی یا تفاوت با هم‌کلاسی‌های خود داشته باشد. همچنین نباید شرایطی ایجاد شود که دانش‌آموز به دلیل مسائل مالی از مشارکت در فعالیت‌های آموزشی و جمعی فاصله بگیرد یا احساس کند جایگاه او در محیط مدرسه به توان اقتصادی خانواده‌اش وابسته است.
اگر درخواست‌های مالی به شکلی مطرح شوند که دانش‌آموزان یا والدین آنان احساس فشار، نگرانی یا ناتوانی کنند، این مسئله می‌تواند به کاهش انگیزه تحصیلی، تضعیف اعتمادبه‌نفس و در مواردی کناره‌گیری از تعاملات اجتماعی منجر شود. البته بررسی اینکه چنین پیامدهایی در مدارس کهنویه رخ داده است یا خیر، نیازمند گفت‌وگو با خانواده‌ها، دانش‌آموزان و مسئولان مربوطه است.
اصل اساسی آن است که هیچ دانش‌آموزی نباید به دلیل وضعیت اقتصادی خانواده خود در محیط مدرسه احساس کمبود یا محرومیت کند.
آموزش‌وپرورش خنج درباره هزینه‌های دریافتی شفاف‌سازی کند
یکی از مهم‌ترین مطالبات مطرح‌شده در این زمینه، ضرورت شفاف‌سازی درباره ماهیت هزینه‌های درخواست‌شده، میزان مبالغ، نحوه اعلام آن‌ها به خانواده‌ها و مبنای قانونی دریافت احتمالی وجوه است.
انتظار می‌رود مدیریت آموزش‌وپرورش شهرستان خنج با بررسی دقیق موضوع مشخص کند که این هزینه‌ها بابت چه خدمات یا فعالیت‌هایی درخواست می‌شوند، آیا دریافت آن‌ها مطابق ضوابط ابلاغی است و چه تمهیداتی برای حمایت از خانواده‌های کم‌برخوردار در نظر گرفته شده است.
باید میان هزینه‌های قانونی و مجاز، کمک‌های داوطلبانه خانواده‌ها و درخواست‌هایی که ممکن است با ضوابط آموزش‌وپرورش مغایرت داشته باشند، تفاوت قائل شد. صرف طرح یک مطالبه مالی به معنای اثبات تخلف نیست؛ اما همین موضوع نیز نمی‌تواند ضرورت بررسی، پاسخ‌گویی و شفافیت را از میان ببرد.
در همین راستا، اداره آموزش‌وپرورش شهرستان خنج باید با دریافت توضیحات مدیران مدارس مربوطه و شنیدن دیدگاه والدین، ابعاد مختلف موضوع را روشن کند و در صورت مشاهده هرگونه تخلف یا رویه نادرست، اقدامات اصلاحی و نظارتی لازم را به اجرا بگذارد.
ضرورت تذکر به مدیران و اصلاح رویه‌های نادرست
مدیریت مطلوب در نظام آموزشی، تنها با اداره کلاس‌ها، برگزاری امتحانات و پیگیری امور اداری محقق نمی‌شود؛ بلکه توجه به کرامت انسانی دانش‌آموزان، رعایت حقوق خانواده‌ها و ایجاد فضای روانی مناسب برای تحصیل نیز از مهم‌ترین مسئولیت‌های مدیران مدارس است.
در صورتی که بررسی‌ها نشان دهد شیوه درخواست هزینه‌ها از خانواده‌ها با مقررات آموزش‌وپرورش مغایرت دارد یا موجب ایجاد فشار ناموجه بر دانش‌آموزان می‌شود، انتظار می‌رود مسئولان مربوطه بدون تعلل نسبت به اصلاح رویه اقدام کنند.
/پایان متن/
Wednesday, 14 October , 2026