سرویس عمرانی عصر کار؛ محدثه دهقانی: انتخاب عوامل حرفهای در ساختوساز یکی از تصمیمهای مهم مالک است؛ تصمیمی که میتواند بر هزینه، کیفیت، زمان اجرا و نتیجه نهایی پروژه اثرگذار باشد. با این حال، اطلاعاتی که مالک در زمان انتخاب مهندس در اختیار دارد، همچنان محدود است و در بسیاری از موارد، انتخاب بر اساس شناخت شخصی، معرفی دیگران یا تجربههای غیررسمی انجام میشود.
در حالی که سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس در جریان فعالیت حرفهای اعضای خود، دادهها و سوابق مختلفی در اختیار دارد، این پرسش مطرح است که چرا بخشی از این اطلاعات به شاخصهای قابل فهم و قابل استفاده برای مالک تبدیل نمیشود.
پایه پروانه اشتغال، اگرچه یکی از شاخصهای رسمی صلاحیت حرفهای است، اما بهتنهایی نمیتواند تصویر کاملی از کیفیت خدمات و تجربه حرفهای یک مهندس ارائه کند. مالک نیاز دارد بداند مهندسی که قرار است در یکی از مهمترین تصمیمهای مالی زندگی او نقش داشته باشد، چه سابقه و عملکردی در ارائه خدمات حرفهای داشته است.
از نگاه عصر کار، میتوان با استفاده از دادههای موجود و با رعایت ضوابط مربوط به محرمانگی و حریم اطلاعات، یک نظام شفاف و استاندارد برای معرفی عملکرد حرفهای مهندسان طراحی کرد؛ نظامی که صرفاً به سوابق اداری و انتظامی محدود نباشد و کیفیت واقعی خدمات را نیز مورد توجه قرار دهد.
در چنین نظامی، شاخصهایی مانند سابقه فعالیت حرفهای، کیفیت و انتظام گزارشها، رعایت ظرفیتهای حرفهای، میزان پاسخگویی و پیگیری، سوابق قابل استناد، کیفیت ارائه خدمات و تجربه رضایت مالکان و کارفرمایان میتواند در چارچوبی مشخص و قابل سنجش مورد ارزیابی قرار گیرد.
البته رضایت مالک نباید به یک نظرسنجی ساده و سلیقهای تبدیل شود. اگر تجربه مشتری قرار است بخشی از ارزیابی حرفهای باشد، روش جمعآوری اطلاعات، معیارهای سنجش، زمان ثبت و نحوه اثرگذاری آن بر ارزیابی باید از پیش مشخص، شفاف و یکسان باشد تا نتیجه آن قابل اتکا و قابل دفاع باشد.
این شفافیت فقط به نفع مالک نیست.
مهندسی که خدمات حرفهایتر، دقیقتر و باکیفیتتری ارائه میکند، باید بتواند این تفاوت را در یک فرآیند رسمی و عادلانه نشان دهد. چنین سازوکاری میتواند رقابت میان مهندسان را نیز از شاخصهایی مانند پایه و ظرفیت، به سمت کیفیت واقعی خدمات و رضایت دریافتکننده خدمت هدایت کند.
از سوی دیگر، نسل جدید مهندسان و مالکان نیز باید در این تحول دیده شود. مهندسان جوانی که با فناوری، داده، ابزارهای نوین و روشهای جدید مدیریت پروژه وارد بازار حرفهای شدهاند، باید امکان رقابت و دیدهشدن بر اساس توانمندی واقعی خود را داشته باشند.
همزمان، مالکان و سازندگان جوان نیز انتظارات متفاوتی از خدمات مهندسی دارند؛ آنها شفافیت، سرعت، دسترسی به اطلاعات، امکان مقایسه و پاسخگویی را بخش طبیعی یک خدمت حرفهای میدانند.
از این منظر، خواستهها و نگاه نسل جدید مهندسان و مالکان باید در نظام تصمیمگیری و طراحی فرآیندهای آینده نظام مهندسی مورد توجه قرار گیرد و در اولویت باشد.
عصر کار تأکید دارد که این رویکرد به معنای نادیده گرفتن تجربه مهندسان باسابقه نیست؛ بلکه هدف، ایجاد تعادل میان تجربه، تخصص، عملکرد، کیفیت خدمات، فناوری و نگاه نسل جدید است.
بر همین اساس، انتظار میرود سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس بررسی و طراحی سازوکاری را در دستور کار قرار دهد که در آن:
۱. اطلاعات حرفهای قابل ارائه درباره مهندسان، بر اساس معیارهای روشن و مشخص تعریف شود.
۲. شاخصی ساده و قابل فهم برای شناخت سابقه و کیفیت عملکرد حرفهای مهندسان ایجاد شود.
۳. تجربه رضایت مالکان و کارفرمایان، با روش استاندارد و قابل سنجش، در ارزیابی کیفیت خدمات مورد توجه قرار گیرد.
۴. مهندسانی که عملکرد حرفهای مطلوبتری دارند، امکان دیدهشدن و معرفی بیشتری پیدا کنند.
۵. مهندسان جوان نیز بتوانند بر اساس دانش، تخصص، کیفیت خدمات و توانمندی واقعی خود فرصت رقابت و دیدهشدن داشته باشند.
۶. معیارهای ارزیابی برای همه مهندسان یکسان باشد و امکان بررسی، اعتراض و اصلاح ارزیابیها پیشبینی شود.
۷. دیدگاه و مطالبات نسل جدید مالکان، سازندگان و مهندسان در طراحی فرآیندهای جدید مورد توجه قرار گیرد.
۸. برای حرکت از فرآیندهای سنتی به سمت انتخاب آگاهانه و دادهمحور، برنامهای مشخص و قابل پیگیری ارائه شود.
در نهایت، مسئله فقط راهاندازی یک سامانه یا افزودن یک قابلیت جدید به فرآیند ارجاع نیست؛ مسئله، تغییر نگاه به انتخاب مهندس و کیفیت خدمات حرفهای است.
مالک برای ساخت ساختمان سرمایه قابلتوجهی هزینه میکند و باید حق داشته باشد بداند چه کسی را انتخاب میکند و چه اطلاعاتی پشت این انتخاب قرار دارد.
مهندس حرفهای نیز باید بتواند نتیجه کیفیت کار خود را در یک نظام شفاف به اعتبار حرفهای تبدیل کند.
و مهندس جوان باید بتواند بدون اتکا به روابط و صرفاً بر پایه توانمندی و کیفیت خدمات، فرصت دیدهشدن پیدا کند.
عصر کار معتقد است دادههای موجود در سازمان نظام مهندسی فارس میتواند از یک اطلاعات داخلی، به ابزاری برای انتخاب بهتر مالک، رقابت سالمتر میان مهندسان، ارتقای کیفیت خدمات و ایجاد فرصت برابر برای نسل جدید تبدیل شود.
اکنون پرسش این است:
سازمان نظام مهندسی ساختمان فارس چه زمانی این مسیر را از «داده» به «شفافیت»، از شفافیت به «انتخاب آگاهانه» و از انتخاب آگاهانه به «رقابت بر پایه کیفیت خدمات» تبدیل خواهد کرد؟
/پایان متن/
Wednesday, 12 August , 2026