افزایش مصرف بنزین در کشور و نگرانی‌ها درباره تأمین پایدار سوخت، بار دیگر ضرورت بازنگری جدی در سیاست‌های حوزه انرژی و حمل‌ونقل را مطرح کرده است؛ موضوعی که به اعتقاد نگارنده، حل آن را نباید صرفاً در محدودیت مصرف، سهمیه‌بندی یا افزایش قیمت بنزین جست‌وجو کرد، بلکه نقطه آغاز اصلاحات باید در صنعت خودروسازی و ارتقای استاندارد تولید خودرو باشد.

سعید زحمت‌کشان در این یادداشت نوشت:

واقعیت این است که بخش قابل‌توجهی از ظرفیت مدیریت مصرف سوخت کشور، به کیفیت و فناوری خودروهای تولیدی وابسته است. وقتی خودروهای داخلی از نظر فناوری موتور، وزن، طراحی فنی و بهره‌وری انرژی با استانداردهای روز فاصله دارند، نمی‌توان انتظار داشت با توصیه‌های عمومی به مردم یا اعمال محدودیت‌های مصرف، مسئله بنزین به شکل ریشه‌ای حل شود.
مدیریت مصرف سوخت، پیش از آنکه مسئولیتی بر دوش مصرف‌کننده باشد، مسئولیتی ساختاری بر عهده سیاست‌گذاران و خودروسازان است.
صنعت خودرو باید پاسخ روشنی به این مطالبه عمومی بدهد که چرا با وجود سال‌ها حمایت، تسهیلات، تعرفه‌های حمایتی و بازار گسترده داخلی، همچنان کاهش مصرف سوخت و ارتقای کیفیت محصولات به یک دستاورد ملموس و فراگیر تبدیل نشده است؟
از سوی دیگر، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان ملی استاندارد و دستگاه‌های مسئول حوزه انرژی باید با اتخاذ سیاست‌های هماهنگ، استانداردهای مصرف سوخت را به یک الزام واقعی در فرآیند تولید و عرضه خودرو تبدیل کنند. نظارت مؤثر بر اجرای استانداردها، جلوگیری از تولید و عرضه خودروهای پرمصرف، توسعه فناوری‌های کم‌مصرف و هیبریدی و حمایت از نوسازی ناوگان فرسوده، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش مصرف بنزین اثرگذار باشد.
البته نباید از نقش حمل‌ونقل عمومی، مدیریت ترافیک شهری، فرهنگ‌سازی مصرف و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل پاک غافل شد؛ اما این اقدامات زمانی اثربخش خواهند بود که هم‌زمان با اصلاح ساختار تولید خودرو دنبال شوند.
در این میان، مردم نباید همواره نخستین مخاطب سیاست‌های محدودکننده باشند، در حالی که سهم و مسئولیت تولیدکنندگان و سیاست‌گذاران در افزایش بهره‌وری انرژی به اندازه کافی مورد پرسش و ارزیابی قرار نگرفته است.
بنزین یک سرمایه ملی است و صیانت از آن نیازمند اصلاحات اساسی، نه تصمیمات مقطعی و مُسکن‌گونه است.
امروز مطالبه جدی از دولت چهاردهم، وزارت صمت، وزارت نفت، سازمان ملی استاندارد و خودروسازان این است که برنامه‌ای شفاف، زمان‌بندی‌شده و قابل ارزیابی برای کاهش مصرف سوخت خودروهای تولید داخل ارائه کنند؛ برنامه‌ای که در آن شاخص‌های واقعی بهره‌وری، کیفیت تولید، استاندارد آلایندگی و میزان مصرف سوخت مشخص باشد.
بدون تردید، اگر قرار است مدیریت مصرف بنزین به یک سیاست موفق و پایدار تبدیل شود، باید از خط تولید خودرو آغاز کرد. نمی‌توان از مردم انتظار مصرف بهینه داشت، اما در مقابل، نسبت به کیفیت و میزان مصرف خودروهایی که در اختیار آنان قرار می‌گیرد، بی‌تفاوت بود.

/پایان متن/