گزارش ویژه عصر کار در اشتغال مهندسان جوان به حرفه مهندسی صنعت ساختمان منتشر شد: یاسر پوست‌فروش‌فرد، عضو هیأت‌رئیسه سازمان نظام مهندسی ساختمان فارس معتقد است میان آموزش دانشگاهی و فعالیت حرفه‌ای، به یک نظام آموزشی عملی و مرحله‌بندی‌شده نیاز است؛ نظامی که بتواند مهندس را برای نخستین حضور جدی در پروژه آماده کند.
او می‌گوید: «وقتی یک مهندس از دانشگاه خارج می‌شود، طبیعی است که همه جزئیات اجرا را نداند. مسئله این است که باید مشخص باشد برای رسیدن به این مرحله چه آموزشی را باید طی کند و چه مهارت‌هایی را به دست بیاورد.»
آموزش عملی از کجا باید شروع شود؟
به اعتقاد وی، آموزش حرفه‌ای نباید مجموعه‌ای از دوره‌های جدا از هم باشد.
یک مهندس تازه‌وارد باید ابتدا با اجزای ساختمان و ترتیب عملیات آشنا شود و سپس به موضوعاتی مانند خواندن و تطبیق نقشه، شناخت مصالح، کنترل کیفیت، متره، مستندسازی و فرآیندهای کارگاهی برسد.
در ادامه نیز می‌توان بخشی از مسئولیت‌های اجرایی را زیر نظر افراد باتجربه به او سپرد تا آموخته‌ها در محیط واقعی مورد سنجش قرار گیرد.
پوست‌فروش‌فرد می‌گوید: «قرار نیست با چند ماه آموزش، یک مهندس باتجربه تحویل بدهیم. هدف این است که پایه اجرایی او درست شکل بگیرد و وقتی وارد پروژه شد، شناخت اولیه‌ای از فضای کار داشته باشد.»
وقتی چند سال می‌گذرد اما سابقه شکل نمی‌گیرد
بخش دیگری از این مسئله به فارغ‌التحصیلانی مربوط می‌شود که چند سال از پایان دانشگاهشان گذشته و در این مدت دوره‌های تخصصی مختلفی را پشت سر گذاشته‌اند.
با این حال، هنگام مراجعه برای کار، همچنان با پرسش درباره سابقه اجرایی مواجه می‌شوند.
در چنین شرایطی، نه گذشت چند سال به‌تنهایی نشان‌دهنده آمادگی فرد است و نه تعداد گواهی‌های آموزشی می‌تواند میزان توانایی او را مشخص کند.
از نگاه پوست‌فروش‌فرد، آنچه اهمیت دارد این است که آموزش‌ها به مهارت‌های قابل سنجش منتهی شوند.
او تأکید می‌کند: «اگر قرار است درباره توانایی یک مهندس قضاوت کنیم، باید بدانیم چه کاری را واقعاً می‌تواند انجام دهد؛ نه اینکه فقط به مدرک یا تعداد دوره‌هایی که گذرانده نگاه کنیم.»
یک استاندارد مشترک برای آموزش عملی
ایجاد چارچوب مشخص برای آموزش عملی می‌تواند برای کارفرما نیز اهمیت داشته باشد. وقتی سطح مهارت‌های مورد انتظار روشن باشد، ارزیابی نیرو و واگذاری مسئولیت نیز دقیق‌تر انجام می‌شود.
در این صورت، یک مهندس تازه‌وارد لازم نیست از روز نخست مسئولیت‌های سنگین یک نیروی باتجربه را بر عهده بگیرد؛ می‌تواند بر اساس توانایی خود وارد پروژه شود و با افزایش مهارت، مسئولیت بیشتری بپذیرد.
به اعتقاد پوست‌فروش‌فرد، این نگاه می‌تواند بخشی از فاصله موجود میان آموزش و نیاز واقعی پروژه‌های ساختمانی را کاهش دهد.
مهندس حرفه‌ای فقط با مدرک ساخته نمی‌شود
او در جمع‌بندی این موضوع می‌گوید: «دانش دانشگاهی لازم است، اما برای کار در پروژه کافی نیست. آموزش عملی هم لازم است، اما جای تجربه سال‌های فعالیت را نمی‌گیرد. باید این دو را به هم وصل کنیم.»
بر این اساس، آنچه بعد از دانشگاه اهمیت پیدا می‌کند، صرفاً گذراندن یک دوره دیگر نیست؛ بلکه شکل‌گیری یک شالوده اجرایی استاندارد است؛ شالوده‌ای که مهندس را با فضای واقعی کار آشنا کند و امکان ارزیابی توانایی‌هایش را فراهم آورد.
مسئله اصلی در نهایت این نیست که یک فارغ‌التحصیل چند سال از دانشگاه فاصله گرفته یا چند دوره آموزشی گذرانده است؛ سؤال این است که چه سازوکاری برای تبدیل دانش او به توانایی اجرایی وجود دارد؟
/پایان متن/
Sunday, 4 October , 2026