رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی، در دومین نشست شورای حکام مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز و منابع زیستی در مناطق خشک و نیمه‌خشک تحت پوشش یونسکو که در تهران برگزار شد، بر اهمیت مدیریت یکپارچه حوزه‌های آبخیز برای مقابله با چالش‌های زیست‌محیطی قرن حاضر تأکید کرد.

به گزارش پایگاه خبری‌تحلیلی عصر کار، محمدجواد عسکری در این نشست که با حضور نمایندگان کشورهای عضو، مسئولان سازمان‌های بین‌المللی و مهمانان گرامی برگزار شد، ضمن خوشامدگویی به حاضران، حضور خود را به عنوان نماینده مردم شریف ایران مایه افتخار دانست.

وی اظهار داشت: “امروز گرد هم آمده‌ایم تا درباره یکی از حیاتی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی، یعنی مدیریت یکپارچه و حکمرانی جامع حوزه‌های آبخیز در مناطق خشک و نیمه‌خشک، گفتگو کنیم و مصوباتی کارآمد داشته باشیم.”

رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس با اشاره به پیامدهای تغییر اقلیم مانند تخریب خاک، سیلاب‌های مخرب، خشکسالی، کاهش حاصلخیزی، شوری و فرسایش، گفت: “این عوامل حکمرانی در حوزه‌های آبخیز را پیچیده کرده‌اند. کمبود داده‌های دقیق و نیاز به ابزارهای نوین برای تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌های لحظه‌ای، پیش‌بینی و ارزیابی سناریوها بیش از پیش مهم است.”

وی تشکیل مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز تحت پوشش یونسکو در ایران را نشان‌دهنده اعتماد جامعه جهانی به تجربیات علمی، دانش بومی و فرهنگ حفاظت از آب و خاک ایران دانست و افزود: “این مرکز در سال ۱۳۹۴ با تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسمیت یافت و در سال ۱۴۰۰ فعالیت‌های خود را با تکیه بر همکاری‌های بین‌المللی و ارتقای دانش فنی، اقتصادی و اجتماعی در مناطق خشک آغاز کرد.”

دکتر عسکری به تجارب ارزشمند سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اشاره کرد و گفت: “این سازمان با برنامه‌هایی مانند کاشت یک میلیارد نهال، توسعه آبخیزداری و آبخوانداری در رویشگاه‌های مختلف از جنگل‌های هیرکانی شمال تا سواحل جنوب خلیج فارس، اراده ملی خود را در حفاظت، احیا و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی نشان داده است.”

وی مأموریت مرکز را تلاش برای همکاری‌های بین‌المللی در حفظ پایداری منابع پایه برای نسل‌های حاضر و آینده توصیف کرد و تأکید کرد: “این مأموریت با اتکا به ظرفیت‌ها، مشارکت مردم در تولید خدمات اکوسیستمی، افزایش ضریب نفوذ دانش و فناوری، ارتقای بهره‌وری، اعتلای فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی، و معیشت پایدار جوامع محلی پیگیری می‌شود.”

رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس به اسناد ملی مانند سیاست‌های کلی نظام در بخش آب، کشاورزی، محیط زیست و منابع طبیعی، قانون برنامه هفتم پیشرفت، قانون حفاظت خاک، سند امنیت دانش‌بنیان غذا، و اسناد بین‌المللی مانند کنوانسیون‌های تغییر اقلیم، مقابله با بیابان‌زایی، تنوع زیستی، برنامه آب یونسکو و برنامه مشارکت جهانی خاک در فائو اشاره کرد و گفت: “این اسناد چتر تعهدات مرکز در اجرای برنامه‌ها هستند.”

دکتر عسکری راهبردهای اصلی مرکز را برگرفته از این اسناد دانست و افزود: “مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز، تعادل‌بخشی سفره‌های آب زیرزمینی، ارتقای راندمان آب، استفاده از منابع نامتعارف، حکمرانی مناسب خاک برای بهبود حاصلخیزی و کاهش فرسایش، سازگاری با تغییر اقلیم، حفظ توان اکولوژیک جنگل‌ها و مراتع، کنترل بیابان‌زایی، توجه به عمران روستایی و عشایری، مدیریت عوامل اجتماعی امنیت غذایی، انتقال فناوری‌های نوین، بهینه‌سازی تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی، و ارتقای آگاهی بهره‌برداران از جمله این راهبردها هستند.”

وی مشارکت جهانی برای مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز را رویکردی هماهنگ برای حفاظت و بهره‌برداری پایدار دانست که جنبه‌های زیستی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را در نظر می‌گیرد و هدف آن دستیابی همزمان به اهداف بهره‌برداران و جامعه است.

دکتر عسکری تأکید کرد: “مرکز با تلفیق دانش بومی، توسعه مدل‌های ترکیبی، ارزیابی اقتصادی یکپارچه، بهبود پایش تاب‌آوری، و حمایت علمی یونسکو می‌تواند به مدیریت پایدار منابع آب و خاک کمک کند.”

رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس به برنامه‌های دولت مانند رشد اقتصادی ۸ درصدی، حکمرانی یکپارچه منابع آب و خاک، توسعه زیرساخت‌های تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی، اجرای آبخیزداری در حداقل ۲۰۰ میلیون هکتار عرصه بحرانی، و کاهش ۲۰ درصدی فرسایش خاک اشاره کرد و لایحه آبخیزداری را نماد عزم ملی برای مدیریت پایدار سرزمین دانست که به توانمندسازی جوامع محلی، توسعه کارآفرینی و تقویت اقتصاد محلی منجر می‌شود.

دکتر عسکری با اشاره به چالش‌های ایران مانند فرسایش خاک، فرونشست زمین و کم‌آبی، گفت: “این چالش‌ها را به فرصتی برای همکاری، نوآوری و مشارکت اجتماعی تبدیل کرده‌ایم.”

وی از جامعه جهانی و به ویژه یونسکو دعوت کرد تا با استفاده از ظرفیت‌های مرکز، در تبادل دانش و فناوری حفاظت از آب، خاک و تنوع زیستی، اجرای پروژه‌های مشترک در مناطق خشک، به اشتراک‌گذاری یافته‌های علمی از دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، و بهره‌برداری از تجربیات کشورهای خشک و فناوری‌های کم‌هزینه در آبخیزداری مشارکت نمایند.

در پایان رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس ضمن قدردانی از برگزاری نشست در تهران، ابراز امیدواری کرد: “این مرکز در قلب خاورمیانه با تکیه بر دانش بومی جوامع محلی و همکاری‌های بین‌المللی، ظرفیت‌های بی‌نظیری برای همکاری‌های منطقه‌ای ایجاد کند. ما آماده‌ایم تا با به اشتراک‌گذاری تجربیات خود، گام‌های بلندی برای دستیابی به حوزه‌های آبخیز سالم و جوامع تاب‌آور برداریم، به امید روزی که تمام کشورهای مناطق خشک از مواهب آبخیزداری پایدار بهره‌مند شوند.”

/پایان متن/