فارس در سال‌های اخیر تجربه‌ها و طرح‌های متعددی در حوزه فناوری کشاورزی داشته است؛ از سامانه‌های هوشمند مدیریت آبیاری و پایش منابع آب تا استفاده از فناوری برای مدیریت پسماندهای دامی و حرکت واحدهای دام و طیور به سمت روش‌های نیمه‌خودکار و هوشمند. اکنون مطالبه این است که این تجربه‌ها چگونه می‌توانند در قالب یک برنامه مشخص و قابل سنجش در سطح استان توسعه پیدا کنند.

سرویس اقتصادی عصر کار؛ سعید زحمت‌کشان: در شهریورماه امسال، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس از نتایج یک طرح هوشمندسازی مصرف آب در کشاورزی خبر داد که در آن، سامانه هوشمند مدیریت آبیاری با استفاده از حسگرها و نرم‌افزارهای مرتبط، زمان و میزان آبیاری را بر اساس نیاز گیاه و شرایط محیطی تعیین می‌کند. بر اساس اعلام این مرکز، نتایج طرح قابلیت کاهش مصرف آب تا ۴۰ درصد را نشان داده است.

همچنین رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس در مردادماه اعلام کرد فرآیند هوشمندسازی سامانه‌های نوین آبیاری در سطح مزارع استان با استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان عملیاتی شده و طرح‌های جدید و پروژه‌های پیشین دارای قابلیت ارتقا، امکان تجهیز به سامانه‌های پایش و کنترل هوشمند را خواهند داشت.

اهمیت مدیریت دقیق آب در کشاورزی فارس نیز در مطالعات و گزارش‌های بخش تحقیقات کشاورزی مورد تأکید قرار گرفته است. در یک گزارش درباره بهره‌وری آب در استان، برنامه‌ریزی آبیاری، تحویل حجمی آب و استفاده از روش‌های نوین، به عنوان سه مؤلفه مهم افزایش بهره‌وری آب معرفی شده‌اند.

در بخش دام و طیور نیز مسیر مشابهی در حال دنبال‌شدن است. معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی فارس از حرکت به سمت مدیریت فناوری‌محور پسماندهای دامی و استفاده از سامانه‌های بیوگاز برای تولید انرژی و کاهش آلایندگی خبر داده است.

همچنین در شهریورماه، از اجرای ۱۲ طرح کلان در حوزه دامپروری و طیور فارس خبر داده شد. این طرح‌ها در مجموع ظرفیت ۷۱ هزار و ۶۰۰ رأس و قطعه را به بخش تولیدات دامی استان اضافه می‌کنند و جهاد کشاورزی فارس، استفاده از فناوری‌های نوین و حرکت به سمت سیستم‌های نیمه‌خودکار و هوشمند را از رویکردهای این پروژه‌ها اعلام کرده است.

از سوی دیگر، فارس از سال گذشته دارای «مرکز پایش و مدیریت هوشمند کشاورزی» شده است؛ مرکزی که اطلاعات مکانی و توصیفی اراضی و مراکز تولید در بخش‌های مختلف کشاورزی را مبنای برنامه‌ریزی قرار می‌دهد.

مجموع این اقدامات نشان می‌دهد در بخش‌های مختلف کشاورزی فارس، داده، فناوری و راهکارهای هوشمند در حال ورود به فرآیند تولید و مدیریت منابع هستند. پرسش اصلی اکنون این است که آیا می‌توان این تجربه‌ها را در قالب یک برنامه واحد و استانی کنار یکدیگر قرار داد؟

یک برنامه استانی برای کشاورزی فناورانه می‌تواند محورهایی مانند مدیریت هوشمند آب، آبیاری دقیق، پایش مصرف انرژی، مدیریت و تبدیل پسماند، استفاده از فناوری‌های دانش‌بنیان، توسعه واحدهای هوشمند و افزایش بهره‌وری تولید را پوشش دهد و برای هر بخش، منطقه هدف، زمان‌بندی و شاخص قابل اندازه‌گیری تعریف کند.

مطالبه از استانداری فارس و سازمان جهاد کشاورزی استان این است که مشخص کنند تجربه‌های موجود چگونه قرار است از سطح پروژه‌های جداگانه فراتر رفته و به یک برنامه منسجم برای توسعه کشاورزی فناورانه در استان تبدیل شود.

این برنامه می‌تواند مشخص کند در کدام محصولات و مناطق، فناوری‌های جدید اولویت دارند، هدف‌گذاری کاهش مصرف آب و انرژی چگونه انجام می‌شود، چه میزان از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان به کار گرفته خواهد شد و پیشرفت برنامه با چه شاخص‌هایی ارزیابی می‌شود.

فارس اکنون نمونه‌های متعددی از استفاده از فناوری در کشاورزی در اختیار دارد؛ گام بعدی می‌تواند ایجاد یک مسیر مشخص برای توسعه و تعمیم این تجربه‌ها در مقیاس استان باشد.

عصر کار منتظر پاسخ استانداری فارس و سازمان جهاد کشاورزی درباره برنامه استان برای توسعه و تعمیم کشاورزی فناورانه است.

/پایان متن/