سرویس اجتماعی عصر کار؛ سعید زحمتکشان: هیأترئیسه و هیأتمدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان فارس برای تقویت اقتصاد حرفهای اعضاء چه برنامهای دارند. چراکه مطالبه مهندس صرفا افزایش تعرفه نیست؛ کار، شفافیت و آینده حرفهای میتواند موضوع اصلی مطالبات این جامعه حرفهای باشد.
یک واقعیت؛ سازمان نمیتواند برای همه پروژه ایجاد کند
نخست باید واقعبین بود. زمانی که ساختوساز کاهش پیدا میکند، طبیعی است که تعداد پروژههای جدید نیز محدود شود. هیچ سازمانی نمیتواند صرفاً با یک تصمیم اداری، بازار واقعی ایجاد کند یا برای همه اعضاء به یک اندازه پروژه فراهم آورد.
بنابراین مطالبه جامعه مهندسی نباید ایجاد شغل تضمینشده از سوی سازمان باشد؛ بلکه باید بر دو محور استوار شود: شفافتر و عادلانهتر شدن فرآیندهای موجود و تلاش برای توسعه بازار خدمات مهندسی.
این دو موضوع، اگرچه به یکدیگر مرتبطاند، اما یکسان نیستند.
«عصر کار» از مدیریت سازمان فارس چه میخواهد؟
در شرایط فعلی، اقتصاد حرفهای اعضاء باید یکی از موضوعات جدی در سیاستگذاری سازمان نظام مهندسی ساختمان فارس باشد؛ نه با ورود مستقیم سازمان به بازار، بلکه با استفاده هوشمندانه از ظرفیتهای قانونی، حرفهای و اجرایی موجود.
مطالبه «عصر کار» مشخص است:
نخست؛ شفافیت در ارجاع کار؛
مهندس باید بداند فرآیند ارجاع کار چگونه انجام میشود، چه معیارهایی در آن مؤثر است و فرصتهای موجود با چه سازوکاری میان اعضاء توزیع میشود.
دوم؛ دسترسی به اطلاعات قابل ارزیابی؛
اطلاعات کلی و قابل انتشار درباره وضعیت ارجاع کار، بهرهبرداری از ظرفیت اعضاء و نحوه توزیع فرصتها میتواند به افزایش اعتماد جامعه مهندسی کمک کند.
سوم؛ توجه به عملکرد واقعی مهندسان؛
سابقه، تخصص، پیچیدگی پروژه، کیفیت خدمات و مسئولیتپذیری حرفهای میتواند در طراحی مدلهای ارزیابی مورد توجه قرار گیرد؛ البته مشروط به اینکه معیارها شفاف، قابل اندازهگیری، قابل نظارت و قابل اعتراض باشند.
مهندس را فقط با تعداد پروژه نبینیم
تعداد پروژه بهتنهایی معیار کاملی برای سنجش وضعیت حرفهای یک مهندس نیست.
ممکن است یک مهندس پروژههای بیشتری داشته باشد و مهندس دیگری پروژههای کمتری، اما میزان مسئولیت، پیچیدگی پروژه، تخصص مورد نیاز و کیفیت خدمات آنها یکسان نباشد.
اگر قرار است عملکرد حرفهای اعضاء در سیاستگذاریهای آینده بیشتر مورد توجه قرار گیرد، باید سازوکاری طراحی شود که کمیت و کیفیت را همزمان ببیند.
البته چنین مدلی تنها زمانی میتواند اعتماد ایجاد کند که معیارهای آن از پیش مشخص باشد و امکان نظارت و اعتراض نیز وجود داشته باشد؛ در غیر این صورت، ارزیابی عملکرد خود میتواند به منبعی تازه برای ابهام تبدیل شود.
یک هشدار؛ رقابت نباید به کاهش ارزش مهندسی منجر شود
کاهش پروژهها، رقابت میان مهندسان را افزایش میدهد؛ اما این رقابت نباید در نهایت به کاهش ارزش خدمات حرفهای منجر شود.
وقتی تعداد متقاضیان یک فرصت از تعداد پروژههای موجود بیشتر باشد، فشار اقتصادی ممکن است برخی فعالان حرفهای را به پذیرش شرایط نامتعارف سوق دهد.
ادامه چنین روندی نه به نفع مهندس است و نه به نفع کارفرما و کیفیت ساختوساز.
دفاع از حقالزحمه و تعرفه مناسب نیز صرفاً دفاع از یک عدد نیست؛ دفاع از ارزش تخصص، مسئولیت حرفهای و کیفیت خدمات مهندسی است.
راهحل فقط تقسیم پروژههای موجود نیست
یکی از موضوعاتی که میتواند در سازمان نظام مهندسی فارس جدیتر دنبال شود، توسعه بازار خدمات مهندسی است.
بازار مهندسی صرفاً به پروژههای ساختمانی جدید محدود نمیشود. ساختمانهای موجود، نگهداری، ارزیابی، بهسازی، بهینهسازی، کنترل و مجموعهای از خدمات تخصصی نیز میتوانند زمینه فعالیت حرفهای ایجاد کنند.
اینجا پرسش اصلی شکل دیگری پیدا میکند:
اگر پروژههای جدید کاهش یافتهاند، چگونه میتوان با استفاده از ظرفیت حرفهای اعضاء و نقش تسهیلگر سازمان، تقاضای جدید برای خدمات مهندسی ایجاد کرد؟
سازمان الزاماً نباید وارد فعالیت اقتصادی شود؛ اما میتواند با شبکهسازی، تسهیل ارتباط اعضاء با بازار، معرفی ظرفیتهای تخصصی و استفاده بهتر از امکانات موجود، زمینه شکلگیری فرصتهای تازه را فراهم کند.
/پایان متن/
Friday, 14 August , 2026