سرویس اجتماعی عصر کار؛ سعید زحمتکشان: خبرنگار صرفاً ناقل رویدادها نیست. رسانه حرفهای وظیفه دارد اطلاعات دقیق و مستند را در اختیار جامعه قرار دهد، درباره تصمیمات و عملکرد دستگاهها سؤال کند، پاسخها را پیگیری کند و موضوعاتی را که برای افکار عمومی اهمیت دارد، تا رسیدن به نتیجه دنبال کند.
اطلاعرسانی دقیق و بهموقع، پرسشگری مستمر، شفافسازی فرآیندهای تصمیمگیری، انعکاس مطالبات گروههای مختلف جامعه، نقد عملکرد دستگاههای اجرایی و مستندسازی رویدادها، بخشی از مسئولیتهای حرفهای رسانه است.
از این منظر، رسانه زمانی میتواند نقش واقعی خود را ایفا کند که پرسشگری آن نه بهعنوان مزاحمت، بلکه بهعنوان بخشی از فرآیند پاسخگویی عمومی تلقی شود.
مسئله؛ پاسخهایی که پاسخ نیستند
در تعاملات میدانی رسانه، یکی از مشکلات قابل توجه، مواجهه با پاسخهایی است که عملاً پاسخ مشخصی به سؤال مطرحشده ارائه نمیکنند.
وقتی پرسش درباره یک پروژه، بودجه، زمان اجرای یک تصمیم، میزان پیشرفت، مسئول اجرای یک برنامه یا نتیجه یک وعده مشخص است، انتظار رسانه نیز روشن است: عدد، تاریخ، مستندات و پاسخ قابل ارزیابی.
پاسخهای کلی و تکراری، اگرچه ممکن است در ظاهر پاسخ محسوب شوند، اما برای افکار عمومی روشنگر نیستند.
در مواردی نیز تماسها و مکاتبات رسانهای بدون پاسخ باقی میماند؛ گویی پاسخگویی به رسانه امری سلیقهای و اختیاری است. در حالی که وقتی موضوعی به منافع عمومی مربوط میشود، اطلاعرسانی و پاسخگویی شفاف، بخشی از مسئولیت اجتماعی و اداری دستگاه مربوطه است.
مشکل دیگر، نگاه از بالا به درخواستهای رسانهای است؛ رویکردی که خبرنگار را مزاحم فرآیند اداری میبیند، نه واسطهای برای انتقال دقیق عملکرد دستگاه به مردم.
از سوی دیگر، سکوت در برابر گزارشها و مطالبات مستند رسانهای نیز خود میتواند زمینهساز ابهام شود. طبیعی است که هر دستگاهی ممکن است با یک گزارش موافق نباشد؛ اما پاسخ مستند و رسمی، بسیار مؤثرتر از سکوت است.
شفافیت بدون پاسخگویی معنا ندارد
مدیری که از عملکرد مجموعه خود دفاع دارد، نباید از سؤال دقیق رسانه نگران باشد.
اتفاقاً پاسخگویی شفاف، فرصتی برای مدیر است تا عملکرد مجموعه خود را برای افکار عمومی توضیح دهد، ابهامات را برطرف کند و اگر نقدی نادرست است، مستنداً آن را اصلاح کند.
از این منظر، سکوت لزوماً به معنای وجود تخلف یا ابهام نیست، اما قطعاً میتواند زمینه شکلگیری ابهام و بیاعتمادی را فراهم کند.
رسانه نیز باید در مقابل، مسئولیت حرفهای خود را جدی بگیرد؛ پرسش باید دقیق، مستند و منصفانه باشد و میان نقد، مطالبهگری و قضاوت تفاوت قائل شود.
وعدههای تکراری در شان خبرنگاران نیست
پاسخگویی به مطالبات صنفی خبرنگاران نباید در حد وعدهها و سخنان تکراری باقی بماند. موضوعاتی مانند تشکیلات حرفهای و صنفی، مسکن، تسهیلات، بیمه و کارتهای رفاهی سالهاست مطرح میشود، اما جامعه رسانهای بیش از وعده، به اقدام عملی، زمانبندی مشخص و نتیجه قابل لمس نیاز دارد.
خبرنگاران بهعنوان یکی از ارکان اطلاعرسانی جامعه، شایسته برخورداری از حمایتهای واقعی و پایدار هستند. انتظار میرود مسئولان بهجای تکرار وعدهها، برای مطالبات صنفی خبرنگاران برنامه اجرایی، منابع مشخص و سازوکار شفاف تحقق ارائه کنند؛ چراکه شأن خبرنگار با وعدههای تکراری تأمین نمیشود.
«عصر کار» در تعامل با دستگاههای اجرایی، چند مطالبه مشخص را دنبال میکند:
۱. پاسخگویی مستند و بهموقع به پرسشهای مشخص رسانهای و پرهیز از پاسخهای کلی و غیرقابل ارزیابی.
۲. ایجاد مسیر مشخص ارتباطی میان رسانهها و مدیران یا سخنگویان دستگاهها، بهگونهای که درخواستهای خبری در فرآیندی مشخص پیگیری شود.
۳. برگزاری نشستهای خبری منظم برای تشریح عملکرد، پروژهها، تصمیمات، برنامهها و چالشهای دستگاههای اجرایی.
۴. پذیرش نقد و پرسشگری رسانهای بهعنوان بخشی از فرآیند شفافیت و پاسخگویی عمومی.
۵. ارائه پاسخ رسمی به گزارشها و مطالبات مستند رسانهای، بهویژه در مواردی که موضوع با حقوق و منافع عمومی ارتباط دارد.
۶. تعیین مسئول مشخص برای پیگیری درخواستهای رسانهای تا پرسشها و مکاتبات بدون پاسخ باقی نماند.
تعهد رسانه؛ پیگیری تا روشنشدن موضوع
این یادداشت نه برای تقابل با مدیران و دستگاههای اجرایی، بلکه برای یادآوری یک اصل ساده منتشر میشود: رسانه و دستگاه اجرایی در مقابل یکدیگر نیستند؛ هر دو در برابر مردم مسئولاند.
«عصر کار» نیز خود را متعهد میداند پرسشهایش را مستند، دقیق و منصفانه مطرح کند و در مقابل، انتظار دارد پاسخها نیز روشن، مستدل و قابل ارزیابی باشند.
ما پیگیری مطالبات عمومی را متوقف نخواهیم کرد و در مواردی که پاسخی از سوی دستگاه مربوطه دریافت شود، آمادگی انتشار آن را داریم؛ حتی اگر پاسخ، نقد یا رد گزارش منتشرشده باشد.
زیرا در نهایت، شفافیت زمانی معنا پیدا میکند که هم پرسش امکان طرح داشته باشد و هم پاسخ امکان انتشار.
روز خبرنگار، فقط روز تقدیر از خبرنگار نیست؛ یادآوری مسئولیت مشترک رسانه و مدیران در برابر مردم است.
/پایان متن/
Sunday, 9 August , 2026