ثبت ملی بافت تاریخی شیراز، حاصل سال‌ها تلاش و دغدغه‌مندی کنشگران میراث فرهنگی، استادان دانشگاه، متخصصان، مدیران، دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌های مردم‌نهاد و همه دلسوزانی است که حفظ هویت این شهر را یک مسئولیت ملی دانسته‌اند.

یاسر پوست‌فروش‌فرد، عضو هیات‌رئیسه سازمان نظام مهندسی ساختمان فارس در رابطه با بافت تاریخی شیراز به مناسبت سالگرد ثبت ملی آن به ضرورت خلق الگویی برای آینده شهرهای کهن جهان تاکید کرد و نوشت:

این موفقیت ارزشمند، پایان یک مسیر نیست، بلکه آغاز مسئولیتی تاریخی برای آینده شیراز و الگوسازی برای دیگر شهرهای تاریخی کشور است.

امروز شهرهای تاریخی جهان در تلاش‌اند تا میان حفاظت از میراث، کیفیت زندگی، توسعه پایدار، اقتصاد شهری و حقوق شهروندان تعادل برقرار کنند.

شیراز نیز با پیشینه کم‌نظیر تاریخی، فرهنگی و شهرسازی خود، این ظرفیت را دارد که ضمن بهره‌گیری از دستاوردهای منشورهای بین‌المللی، در تولید اندیشه و ارائه الگویی نوین برای مدیریت شهرهای تاریخی پیشگام باشد.

بر همین اساس، «منشور شیراز» با رویکردی آینده‌نگر در شورای بافت تاریخی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس در حال تدوین است. این منشور، صرفاً یک سند اداری نخواهد بود، بلکه تلاشی برای شکل‌گیری یک گفتمان ملی در حوزه حفاظت، احیا، مدیریت و زیست در بافت‌های تاریخی است که با مشارکت اندیشمندان، استادان دانشگاه، متخصصان، مدیران، فعالان میراث فرهنگی و شهروندان تکامل خواهد یافت.

بافت تاریخی زمانی ماندگار خواهد بود که زندگی در آن جریان داشته باشد، ساکنان آن از امنیت، امید و امکان فعالیت اقتصادی برخوردار باشند، کاربری‌های متناسب با ضوابط حفاظتی امکان‌پذیر باشد و سیاست‌های حمایتی دولت، مرمت و احیای این بافت را به انتخابی منطقی و پایدار برای مردم تبدیل کند.

در مقابل، نگاه‌های سوداگرانه، مداخلات ناهماهنگ و تصمیم‌هایی که هویت تاریخی شهر را قربانی منافع کوتاه‌مدت می‌کند، هیچ جایگاهی در آینده شیراز ندارد. تجربه‌های گذشته باید چراغ راه آینده باشد تا دیگر شاهد آسیب به عرصه، حریم، منظر و اصالت این شهر تاریخی نباشیم.

آینده بافت تاریخی شیراز، نیازمند مدیریت یکپارچه شهری، هماهنگی دستگاه‌های خدمات‌رسان با ماهیت بافت تاریخی، توجه به ایمنی، تاب‌آوری و پدافند غیرعامل، ارتقای نظام آموزش و خدمات مهندسی مرمت، تدوین آیین‌نامه‌های تخصصی، شناسنامه فنی و مرمتی بناهای تاریخی و ایجاد تسهیلات و مشوق‌های مالی برای مالکان و سرمایه‌گذاران مسئولیت‌پذیر است. این مسیر با هم‌افزایی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، سازمان نظام مهندسی ساختمان، شهرداری، دانشگاه‌ها و سایر نهادهای مسئول، به نتیجه‌ای ماندگار خواهد رسید.

هرکس برای شیراز احساس مسئولیت کند، شیرازی است؛ و هرکس هویت این شهر را فدای سوداگری کند، هرچند زاده شیراز باشد، با رسالت تاریخی این شهر همسو نیست.

امروز، بیش از هر زمان دیگری، شیراز به یک هم‌پیمانی بزرگ میان مردم، متخصصان، مدیران و همه دلسوزان این سرزمین نیاز دارد. آینده این شهر را نه یک نهاد، بلکه خرد جمعی، مسئولیت‌پذیری و مشارکت همگانی خواهد ساخت.

شیراز نباید فقط میراث‌دار تاریخ باشد؛ باید تاریخ‌ساز آینده شهرهای تاریخی نیز باشد.
زمان آن رسیده است که شیراز، ضمن بهره‌گیری از دستاوردهای منشورهای بین‌المللی، خود نیز با «منشور شیراز» به یکی از مراجع الهام‌بخش در مدیریت، حفاظت و احیای شهرهای تاریخی تبدیل شود؛ جایگاهی که شایسته نام، تاریخ، فرهنگ و تمدن این شهر جهانی است.

/پایان متن/