دسترسی ها

سرویس اجتماعی عصر کار؛ سعید زحمت‌کشان: یکی از مهم‌ترین چالش‌های امروز اقتصاد ایران، هزینه سنگین اداره بدنه گسترده دولت است؛ ساختاری که بخش قابل توجهی از بودجه عمومی را به حقوق، مزایا و هزینه‌های جاری اختصاص می‌دهد و سهم کمتری برای توسعه زیرساخت‌ها، تولید، اشتغال و سرمایه‌گذاری باقی می‌گذارد. در شرایطی که هوش مصنوعی، کلان‌داده، دولت الکترونیک و سامانه‌های یکپارچه بسیاری از فرآیندهای اداری در کشورهای توسعه‌یافته را متحول کرده‌اند، همچنان بخش بزرگی از خدمات اداری ایران به نیروی انسانی، مراجعات حضوری و فرآیندهای زمان‌بر وابسته است.

امروز مهم‌ترین سرمایه کشور، زمان است؛ اما بخش قابل توجهی از این سرمایه در پیچ‌وخم فرآیندهای اداری، موازی‌کاری دستگاه‌ها و ساختارهای بزرگ و کم‌بازده از بین می‌رود. کشوری که به دنبال رشد اقتصادی و رقابت‌پذیری است، نمی‌تواند با کاغذبازی و با ساختارهای اداری دهه‌های گذشته اداره شود.

کوچک‌سازی دولت به معنای حذف خدمت‌رسانی به مردم نیست. مسئله اصلی، حذف موازی‌کاری، بازطراحی فرآیندها و جایگزینی فناوری به‌جای فعالیت‌های تکراری است. امروز بسیاری از مجوزها، استعلام‌ها، بازرسی‌ها، گزارش‌ها و حتی تصمیم‌سازی‌های مدیریتی می‌تواند از طریق سامانه‌های یکپارچه، هوش مصنوعی و تحلیل داده انجام شود.

هوش مصنوعی و دولت الکترونیک در سایر کشورها گسترش قابل توجهی داشته است. تا زمانی‌که هر دستگاه، سامانه جداگانه، بانک اطلاعاتی مستقل و فرآیند اختصاصی خود را داشته باشد، نه‌تنها هزینه‌های دولت کاهش پیدا نمی‌کند، بلکه زمینه رانت، فساد، امضاهای طلایی و اتلاف منابع نیز پابرجا خواهد ماند. یکپارچه‌سازی سامانه‌های دولتی باید به یک پروژه ملی تبدیل شود تا تصمیم‌ها بر اساس اطلاعات دقیق اتخاذ شود، نه سلیقه‌های فردی یا گزارش‌های ناقص.

هوش مصنوعی می‌تواند عملکرد مدیران، پروژه‌ها، بودجه‌ها و خدمات عمومی را به‌صورت لحظه‌ای پایش کند، نقاط ضعف را شناسایی کند و حتی پیش از وقوع تخلف یا هدررفت منابع هشدار دهد؛ مدلی از حکمرانی که بسیاری از کشورهای پیشرو در حال اجرای آن هستند.

اصلاح ساختار دولت دیگر یک انتخاب نیست؛ یک ضرورت ملی است. هر روز تأخیر در چابک‌سازی دولت، هزینه‌ای است که از جیب مردم، تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران پرداخت می‌شود.

عصر کار در پایان از رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب و دلسوز ایران یک مطالبه جدی داد: اگر دولت چهاردهم به دنبال افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها، مقابله با فساد و حمایت واقعی از بخش خصوصی است، باید شجاعت اصلاح ساختار اداری را داشته باشد. آینده ایران با بزرگ‌تر شدن دولت ساخته نمی‌شود؛ با دولت هوشمند، سامانه‌های یکپارچه، حذف امضاهای طلایی، شفافیت داده‌ها و استفاده گسترده از هوش مصنوعی ساخته خواهد شد. سؤال اینجاست؛ آیا مدیران کشور آماده‌اند بخشی از قدرت سنتی خود را به نفع شفافیت و فناوری واگذار کنند، یا همچنان هزینه حفظ ساختارهای پرهزینه را مردم و اقتصاد ایران پرداخت خواهند کرد؟

/پایان متن/