داستان یک طرح ناتمام؛ «از مزرعه تا سفره» در دوراهی ادامه یا توقف قرار گرفت. طرحی که قرار بود میوه و تره‌بار، مستقیم و ارزان از مزرعه به سفره مردم برسد.

گزارش ویژه مدیریت شهری عصر کار؛ زهرا جعفری: طبق آخرین خبر، کمیسیون سلامت و خدمات شهری شورای اسلامی شیراز در حال بررسی است که آیا اصلاً این طرح به سر سفره مردم رسید یا نه؟

طرحی که با شعار حذف واسطه‌ها و کوتاه‌سازی زنجیره تأمین، قدم به میدان گذاشت، حالا خود گرفتار همان زنجیره‌ای شده که می‌خواست حذفش کند. کمیسیون سلامت و خدمات شهری شورای شهر شیراز این روزها در حال بررسی سرنوشت طرحی است که قرار بود وعده‌ای بزرگ برای عدالت غذایی باشد. اما حالا، یا باید متوقف شود، یا اصلاح و احیا شود.

آغاز طرح با وعده‌ها و انگیزه‌ها

بر اساس طرح «از مزرعه تا سفره»، قرار بود با همکاری دستگاه‌های مختلف، بخشی از نیازهای غذایی شهروندان در حوزه میوه و تره‌بار، بدون دخالت دلالان و با قیمت‌هایی پایین‌تر از بازار تأمین شود. شهرداری نیز موظف به راه‌اندازی غرفه‌هایی در قالب بازارچه در سطح شهر شد تا با حذف اجاره‌های رسمی، میوه و تره‌بار را دست‌کم با ۳۰ درصد تخفیف به مردم عرضه کند.

اما عملکرد نهادهای همکار، به ویژه در حوزه تأمین و نظارت، آن‌گونه که باید پیش نرفت. اکنون این طرح در مرحله ارزیابی نهایی قرار دارد و اعضای شورا، با دیدگاه‌هایی متفاوت اما صریح، در حال بررسی ابعاد مختلف آن هستند.

اظهارات صریح اعضای شورا؛ از نقد تا هشدار

مسعود زارعی، رئیس کمیسیون سلامت و خدمات شهری شورا:

«شهرداری باید خود وارد عرصه مدیریت و نظارت بر این طرح شود. جهاد کشاورزی و تعاون روستایی در تأمین محصول از مزرعه ورود نکردند. طرح به‌جای «مزرعه تا سفره«، به «میدان تا سفره »رسیده است.

شهرداری ماهیانه حداقل بیش از ۵ میلیارد تومان اجاره نمی‌گیرد تا مردم میوه و تره‌بار ارزان‌تر به دستشان برسد.

باید مشخص شود آیا این پول با حذف واسطه‌ها توانسته بر سر سفره مردم برود و چقدر اجرای این طرح به نفع مردم بوده است.

به هر حال شورا و شهرداری مسئول حفظ اموال عمومی هستند و باید طرح مورد ارزیابی جامع و دقیق قرار گیرد.»

محمدتقی تذروی، عضو شورا:

«از سال ۹۲ مجموعه جهاد کشاورزی جلسات مختلفی برگزار می‌کرد تا میوه و تره‌بار ارزان‌تر به دست مردم برسد.

در شورای پنجم، بالاخره ۹ مدیرکل دور هم جمع شدند و زیر یک صورت‌جلسه را امضا کردند و این طرح با عنوان مزرعه تا سفره عملیاتی شد.

اجرای این طرح گام بسیار خوب و مهمی بود، اگرچه با اجرای ایده‌آل فاصله دارد.

برای رسیدن به اهداف این طرح باید برنامه‌ریزی ها به گونه‌ای باشد که قیمت بازار را بشکنیم و دلالان در هر سطحی از این بازار حذف شوند.

اگر این طرح نیم درصد هم به سفره مردم کمک کرده باشد، نباید متوقف شود. باید اشکالات و ایرادات اصلاح شود. اصل موضوع درست است؛ باید روند اجرا را تصحیح کنیم.»

مهدی طاهری، عضو شورا:

«ابزار نظارت در اجرای یک طرح بسیار مهم است. به نظر می‌رسد در این طرح از ابزار نظارتی به صورت قدرتمند استفاده نشده و با نقطه مطلوب فاصله داریم.

باید شیوه‌نامه اجرایی برای این طرح تعریف شود.

شهرداری باید گزارش هزینه و فایده طرح را با آمار و جدول به شورا ارائه نماید.

باید آستین‌ها را بالا زد و مردانه پای کار ایستاد. بد است شیراز فقط یک میدان میوه و تره‌بار داشته باشد.»

افسانه خواست خدایی، عضو شورا:

«این طرح مسیری که باید پیش می‌رفت، نرفته است.

قرار بود با اجرای این طرح دست دلالان قطع شود، اما بخش عمده‌ای از غرفه‌ها در قالب این طرح در اختیار افراد خاص قرار گرفت.

رویه طی‌شده نامطلوب است.

در قراردادهای امسال باید اشکالات، ضعف‌ها و ایرادات را رفع کرد، زیرا با ادامه این روند به اهداف طرح نرسیده‌ایم و قیمت ها نیز با بازار تفاوت چشمگیری نخواهد داشت.

باید در آیین‌نامه واگذاری به سمتی حرکت کنیم که خروجی مطلوب داشته باشد.»

ابراهیم کمالی، عضو شورا:

«بخشی از روند اجرای این طرح معیوب است.

در واقع قسمت تأمین از مزرعه حذف شده و سیکل معیوبی را رقم زده است.

کنترل قیمت هم وجود ندارد.

تعزیرات مکلف است کف میدان باشد؛ قرار نیست فقط گزارش ارسال شود تا آنها رسیدگی کنند.

در برخی مناطق، میانگین قیمت‌ها مطلوب نیست.

شهرداری هم باید وارد بحث نظارت شود. باید ضمانت اجرایی نظارت را بالا ببریم.»

محمود صفایی، عضو شورا:

«نباید با عجله و احساسی رأی داد.

باید ظرف یک هفته، ابعاد مختلف طرح با حوصله و دقیق بررسی و ارزیابی شود و سپس به یک تصمیم خوب ‌و عقلانی رسید.»

غلامحسن اسکندری، عضو شورا:

«باید افرادی که اقتصاد و نظام کشاورزی و روستایی را می‌دانند، خروجی این طرح را ارزیابی نمایند.

نباید آرمان‌شهری به طرح نگاه کنیم؛ باید واقعیت کف میدان را ببینیم.

مرکز پژوهش‌های شورا باید با استفاده از داده‌های مراکز علمی از جمله دانشگاه شیراز، به ما مشاوره دهد تا شورا بتواند یک تصمیم خوب و واقعی بگیرد.

امتیازبندی و نظام رتبه‌بندی باید در واگذاری‌ها مدنظر قرار گیرد و نظارت بالا دنبال شود.»

صدای شهرداری: ما قیمت‌گذار نیستیم

روح‌الله خوشبخت، معاون خدمات شهری و اجرایی شهرداری شیراز:

«در کمیته اقدام مشترک، وظیفه نظارتی دستگاه‌ها و سازمان‌ها مشخص گردیده است.

شهرداری در نرخ‌گذاری نقشی ندارد.

باید بازخورد جامعه را نیز در نظر گرفت.

در حال حاضر، ارزیابی‌های میدانی میانگین ۲۰ درصد فاصله قیمت با بازار را نشان می‌دهد.

در روند واگذاری‌ها ممکن است نقص‌هایی وجود داشته باشد که باید اصلاح گردد.

دیکته نانوشته غلط ندارد.»

تصمیم سخت شورا در راه است

اکنون کمیسیون سلامت و خدمات شهری در حال ارزیابی نهایی عملکرد این طرح است. قرار است پس از دریافت اطلاعات و گزارش‌های تکمیلی از سازمان میادین، درباره ادامه یا توقف آن تصمیم‌گیری شود.

در شرایطی که سفره خانوارها زیر فشار گرانی‌ها قرار دارد، هر طرحی که حتی اندکی از بار اقتصادی را کاهش دهد، می‌تواند ارزش اصلاح و تقویت داشته باشد. اما آیا اراده‌ای برای اصلاح جدی وجود دارد؟ یا باید این طرح را به بایگانی پروژه‌های نیمه‌کاره سپرد؟

پاسخ این پرسش، در جلسه هفته آینده کمیسیون سلامت وخدمات شهری شورای شهر شیراز مشخص خواهد شد.

/پایان متن/